logo.gif (17392 bytes)

 

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ κ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΑΚΛΑΜΑΝΗ

ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΑ 90 ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ (31.01.2000)

Κυρίες και κύριοι,

Με ιδιαίτερη χαρά αποδέχθηκα την ευγενική σας πρόσκληση να παραβρεθώ στην αποψινή εναρκτήρια εκδήλωση του εορτασμού των 90 χρόνων από την ίδρυση του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων. Σας ευχαριστώ ολόψυχα γι' αυτή την τιμή προς το πρόσωπο μου και, δι' εμού, στη Βουλή των Ελλήνων.

Το έτος 2000, με τον συμβολισμό του ως ιδιαίτερου χρονικού ορόσημου, προσφέρεται για έναν αντικειμενικό απολογισμό του παρελθόντος και έναν ελεύθερο οραματισμό του μέλλοντος.

Ιδιαιτέρως για τους προσκόπους, το 2000 αποτελεί παράλληλα και έτος εορτασμού των 90 χρόνων δημιουργικής δράσης του Ελληνικού Προσκοπισμού. Στα 90 αυτά χρόνια, ο Ελληνικός Προσκοπισμός καταγράφηκε στη συνείδηση του πολίτη ως ένα στοιχείο αναπόσπαστο της ελληνικής κοινωνίας

Κυρίες και κύριοι,

Πιστεύω ότι το παιδαγωγικό και κοινωνικό έργο του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων πρέπει να αξιολογηθεί με κριτήρια αμιγώς πολιτικά. Κι αυτό, γιατί ο Ελληνικός Προσκοπισμός, επί ενενήντα χρόνια, συμβάλλει καθοριστικά στη διαμόρφωση ενεργών και βαθύτατα δημοκρατικών πολιτών και στηρίζει κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού και εμβάθυνσης της δημοκρατίας στην ελληνική κοινωνία.

Οι, κατά καιρούς, προσπάθειες αναζήτησης του πολιτικού χώρου, στον οποίο θα μπορούσε να χρεωθεί η εθελοντική αυτή κίνηση είναι, νομίζω, αφελείς και απλουστευτικές. Κι αυτό, γιατί ο Προσκοπισμός είναι πρωτίστως μια εθελοντική και υπερκομματική κίνηση νέων.

Άλλωστε, είναι γνωστό ότι σημαντικοί πολιτικοί ηγέτες της νεώτερης Ιστορίας μας, αλλά και οι ευπατρίδες των αρχών του 20ού αιώνα, αγκάλιασαν και στήριξαν τον Προσκοπισμό. Αναφέρω, ενδεικτικά, τον Εμμανουήλ Μπενάκη, τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Γεώργιο Παπανδρέου, τον Δημήτριο Γληνό, τον Μανόλη Τριανταφυλλίδη κ.ά.

Είναι δε αξιοσημείωτο ότι και οι δύο Δικτατορίες, υποχρεώθηκαν να στηρίξουν με κάθε μέσο άλλες οργανώσεις, υποκατάστατα του Ελληνικού Προσκοπισμού, την Εθνική Οργάνωση Νεολαίας η δικτατορία της 4ης Αυγούστου 1936 και το Σώμα Ελλήνων Αλκίμων η δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967.

Η αξιολόγηση του έργου του Ελληνικού Προσκοπισμού με όρους στενά ιδεολογικούς ενέχει και έναν άλλο μεγάλο κίνδυνο. Να αγνοήσουμε τον βασικό τρόπο πολιτικής παρέμβασης, που, επί ενενήντα χρόνια, επιχειρεί ο Ελληνικός Προσκοπισμός και ο οποίος συνίσταται στη διαρκή προσπάθεια διαμόρφωσης ενός καλύτερου κόσμου, μέσα από την κατάλληλη διαπαιδαγώγηση των αυριανών πολιτών.

Το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων είχε πάντοτε -και έχει- θέσεις αντικειμενικά θετικές και, τολμώ να πω, ρεαλιστικά προοδευτικές, για όλα τα μεγάλα θέματα που απασχολούν την κοινωνία, σε τοπικό, εθνικό ή παγκόσμιο επίπεδο.

Εκείνο, όμως, που καθιστά αξιοθαύμαστη την προσπάθεια του Ελληνικού Προσκοπισμού είναι ότι δεν περιορίζεται σε μία θεωρητική διερεύνηση των κοινωνικών προβλημάτων, αλλά παρεμβαίνει με τρόπο άμεσο και πρακτικό, δίνοντας την ευκαιρία σε χιλιάδες νέους εθελοντές να συμμετέχουν ενεργώς σε διάφορες κοινωνικές δραστηριότητες.

Η επίλυση των μεγάλων κοινωνικών προβλημάτων δεν αποτελεί, ωστόσο, αυτοσκοπό για τον Προσκοπισμό. Η ενεργός συμμετοχή των νέων σε δραστηριότητες κοινωνικής συνεργασίας και παρέμβασης αποτελεί μέρος μόνον μιας πλήρους παιδαγωγικής διαδικασίας, η οποία έχει ως σκοπό τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας, με ενεργό ενδιαφέρον για ό,τι συμβαίνει γύρω μας.

Στο πλαίσιο της ιδιότυπης Προσκοπικής Μεθόδου Διαπαιδαγώγησης, παιδιά και έφηβοι θητεύουν σ' ένα διαρκές σχολείο άμεσης δημοκρατίας, μαθαίνοντας να έχουν ως οδηγό τους, στο παιχνίδι, αυτόν που εκείνοι εξέλεξαν και να μετέχουν σε δραστηριότητες που οι ίδιοι επέλεξαν, οργάνωσαν και υλοποίησαν, μέσα από θεσμοθετημένες συμμετοχικές διαδικασίες.

Παράλληλα, οι Έλληνες Πρόσκοποι εξακολουθούν, σε αντίθεση με την κυρίαρχη λογική του ατομικού οφέλους, να κάνουν καθημερινή πράξη τα μεγάλα μηνύματα της Ορθόδοξης παράδοσης, να συνεισφέρουν δημιουργικά στην ανάπτυξη του τόπου μας, να ενισχύουν τη συνοχή της κοινωνίας μας και να συμβάλλουν στο χτίσιμο ενός καλύτερου κόσμου.

Ποιες είναι, όμως, οι σημαντικότερες καινοτόμες κοινωνικές παρεμβάσεις του ελληνικού Προσκοπισμού;

Πρώτον: Ο σεβασμός της προσωπικότητας των νέων

Από τις αρχές του 20ού αιώνα, ο Προσκοπισμός εγκατέλειψε τη θεωρία των κινήτρων, ενθαρρύνοντας, αντιθέτως, την αρχή της αναγνώρισης της προσπάθειας κάθε παιδιού και την ανάπτυξη της άμιλλας μεταξύ μικρών ομάδων, με στόχο τη συνεργασία για την επίτευξη του κοινού στόχου.

Δεύτερον: Ο αγώνας για την κοινωνική εξίσωση των δύο φύλων

Ήδη από το 1913, όταν οι γυναίκες διεκδικούσαν το δικαίωμα της ψήφου, στο Σώμα Ελλήνων Προσκόπων δραστηριοποιούνται νέες κοπέλες, με κατάληξη την ίδρυση, το 1932, του Σώματος Ελληνίδων Οδηγών. Η Οδηγική Κίνηση προσέφερε και προσφέρει σε εκατοντάδες χιλιάδες κορίτσια τη δυνατότητα να ζήσουν στην πράξη τα δικαιώματα που διεκδικούσε το γυναικείο κίνημα, προσφέροντας στην κοινωνία γυναίκες με ολοκληρωμένες προσωπικότητες και πίστη στην προσπάθεια για περισσότερη ισότητα των δύο φύλων.

Τρίτον: Η δημιουργική εξωσχολική απασχόληση

Η εξωσχολική δημιουργική απασχόληση των νέων μπορεί να αποτελεί ένα μεγάλο πονοκέφαλο για τους γονείς και τα παιδιά του σήμερα, αφού οι προκλήσεις είναι πολλές κι ο ελεύθερος χρόνος ελάχιστος.

Ήταν, όμως, τα πράγματα πάντοτε έτσι; Ποιες ευκαιρίες είχαν π.χ. τα παιδιά της δεκαετίας του 1950, της οικονομικά πιο δύσκολης, ίσως, περιόδου της πατρίδας μας; Ποιες οικογένειες είχαν την ευχέρεια να προσφέρουν στα παιδιά τους αισθητική αγωγή, μουσική παιδεία, συμπληρωματική μόρφωση, ταξίδια ή ακόμη κι αυτές τις απλές καλοκαιρινές διακοπές;

Σ' αυτήν την τόσο δύσκολη περίοδο, εθελοντές, με ελάχιστα μέσα, αλλά πολλή αγάπη και ακόμη περισσότερη φαντασία έστησαν σε κάθε γειτονιά μια προσκοπική εστία, ένα μικρό πολιτιστικό εργαστήρι.

Οι χώροι αυτοί, με τη μικρή δανειστική βιβλιοθήκη, το χειροποίητο τραπέζι πινγκ-πονγκ, τους πάγκους χειροτεχνίας κ.ά. προσέφεραν σε κάθε παιδί κάθε κοινωνικής τάξης το ίδιο συναρπαστικό προσκοπικό πρόγραμμα, με τις αμέτρητες ευκαιρίες για περιπέτεια, τραγούδι, θέατρο, καλλιτεχνική δημιουργία, επισκέψεις σε μουσεία, αθλητικές δραστηριότητες, εκδρομές και με αποκορύφωμα την πολυήμερη καλοκαιρινή κατασκήνωση, το Τζάμπορη, για τη διοργάνωση του οποίου έχει συμβάλει ενεργώς, όπως γνωρίζετε, και η Βουλή των Ελλήνων.

Αλλά και σήμερα, το προσκοπικό πρόγραμμα δίνει στα καταπιεσμένα παιδιά της πόλης, τα φορτωμένα με το άγχος μιας πολυσύνθετης διαδικασίας μόρφωσης, μικρές «χρυσές» ευκαιρίες να αποδράσουν, έστω για λίγο, στο ύπαιθρο και να ζήσουν τις χαρές της ηλικίας τους, με τον μοναδικά περιπετειώδη και συνάμα παιδαγωγικό προσκοπικό τρόπο. Μυστικό της επιτυχημένης αυτής συνταγής ο εθελοντισμός. Η χωρίς καμία ανταμοιβή προσφορά των μεγαλυτέρων στους μικρότερους, προϊόν μιας διαχρονικής δέσμευσης να προσφέρουν στους νεότερους όσα οι παλαιότεροι πρόσφεραν σε αυτούς.

Τέταρτον: Η προσφορά του Προσκοπισμού σε άτομα με ειδικές ικανότητες

Ακολουθώντας τις σύγχρονες παιδαγωγικές επιταγές, το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων υποδέχεται σήμερα στα τμήματα του παιδιά με πάσης φύσεως προβλήματα, τα οποία μετέχουν ισότιμα και σε όλες τις δραστηριότητες, ξεπερνώντας κάθε δυσκολία με τη βοήθεια και την αγάπη των συνομηλίκων τους.

Πέμπτον: Οι αγώνες του Προσκοπισμού για την εδραίωση της παγκόσμιας ειρήνης

Από την ίδρυση του, ο Προσκοπισμός εργάζεται για την προώθηση της ιδέας της παγκόσμιας συναδέλφωσης, δίνοντας ευκαιρίες στους νέους και τις νέες του πλανήτη να αναπτύξουν μια φιλειρηνική συνείδηση, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη ισχυρών δεσμών φιλίας, μεταξύ των 25.000.000 Προσκόπων που δρουν σε 216 κράτη και περιοχές του κόσμου.

Σήμερα, το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων έχει αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της κατανόησης και των δεσμών φιλίας μεταξύ των λαών της Βαλκανικής. Ιστορική θα μείνει η συνάντηση των Αθηνών, μεσούσης της κρίσης στο Κόσσοβο, όταν, με ελληνική πρωτοβουλία, συναντήθηκαν στελέχη των Προσκοπικών Οργανώσεων από όλες τις εμπόλεμες χώρες και τις υπόλοιπες χώρες της Βαλκανικής και συμφωνήθηκε να υπάρξουν πρωτοβουλίες συντονισμού για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στα παιδιά που βίωσαν τον πόλεμο, χωρίς διακρίσεις ή πολιτικές σκοπιμότητες.

Έκτον: Η αντιμετώπιση της ξενοφοβίας

Ήδη, σε πολλές προσκοπικές ομάδες γίνονται δεκτά παιδιά οικονομικών μεταναστών και την άνοιξη του 2000 θα αρχίσει μια πιο συστηματική πανελλήνια προσπάθεια υποδοχής παιδιών οικονομικών μεταναστών, τα οποία, μέσα από το προσκοπικό παιχνίδι, θα γίνουν αποδεκτά ως ισότιμα μέλη, εξορκίζοντας την ξενοφοβία, τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις.

Έβδομον: Η διάσωση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς

Στον τομέα της διάσωσης της πολιτισμικής μας κληρονομιάς και της διασφάλισης της εθνικής πολιτισμικής μας ταυτότητας, το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων έχει να επιδείξει μια πολύχρονη παράδοση έρευνας και καταγραφής πολιτισμικών στοιχείων πολλών περιοχών της πατρίδας μας.

Η ερασιτεχνική έρευνα και καταγραφή που επιχειρείται κάθε καλοκαίρι από δεκάδες παρέες εφήβων, σε απομακρυσμένα σημεία της πατρίδας μας, μπορεί να μην αποφέρουν . επιστημονικά άρτια αποτελέσματα, πλην όμως δίνουν την ευκαιρία στους νέους και τις νέες που μετέχουν σε αυτές, να καταγράψουν στις καρδιές τους εικόνες ενός πολιτισμού που κινδυνεύει να χαθεί, μέσα στον κυκεώνα της μαζικής κουλτούρας και της παγκοσμιοποίησης της επικοινωνίας.

Όγδοον: Η προσφορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση

Το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων, αξιοποιώντας τις δράσεις κοινωνικής συνεργασίας και ιδιαίτερα τα μεγάλα παιχνίδια πόλης, δίνει στους νέους τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τα μεγάλα προβλήματα της πόλης τους, να τα συζητήσουν μεταξύ τους και με τους αρμόδιους και να συμβάλουν στην επίλυση τους.

Ένατον: Η προσπάθεια για την προστασία του περιβάλλοντος

Ήδη, από το 1907, ο Προσκοπισμός έχει επιλέξει το ύπαιθρο ως ιδανικό χώρο διαπαιδαγώγησης των νέων, οι οποίοι, μέσα σπ' το παιχνίδι, μαθαίνουν να ζουν μέσα στη φύση και με τη φύση.

Οι Πρόσκοποι αξιοποιούν το ύπαιθρο για να αναπτύξουν σε κάθε αυριανό πολίτη μια καλά θεμελιωμένη περιβαλλοντική συνείδηση, που εκδηλώνεται είτε με πολύ απλές ενέργειες, όπως να μην αφήνουμε σκουπίδια στο ύπαιθρο ή πολύ σύνθετες, όπως η καταγραφή και η περιποίηση ειδών που κινδυνεύουν.

 

Κυρίες και κύριοι,

Η προσφορά και το έργο του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων είναι πραγματικά τεράστια για την κοινωνία μας και, κυρίως, τις νέες γενιές. Και πιστεύω ότι η Πολιτεία θα πρέπει, με ουσιαστικότερους τρόπους, να σταθεί αρωγός και συμπαραστάτης στις προσπάθειες σας. Η Βουλή των Ελλήνων, πριν από τρία χρόνια, θέλοντας να δώσει ένα συμβολικό, αλλά ουσιαστικό, νομίζω, μήνυμα, προχώρησε στην ίδρυση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας Προσκοπισμού, στην οποία συμμετέχουν 51 βουλευτές, που είτε υπήρξαν μέλη της Προσκοπικής Κίνησης είτε είναι φίλοι, όπως κι εγώ, του Προσκοπισμού. Η Ομάδα αυτή συμμετέχει ενεργώς στις δραστηριότητες του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων, με επικεφαλής τον Υφυπουργό Ανάπτυξης και βουλευτή της Β' Περιφέρειας Αθήνας κ. Γιάννη Χαραλάμπους, αλλά και στις εκδηλώσεις και συναντήσεις της Παγκόσμιας Προσκοπικής Διακοινοβουλευτικής Ένωσης.

Εύχομαι από βάθους καρδιάς στο Σώμα Ελλήνων Προσκόπων, με τον ίδιο πλούσιο απολογισμό να γιορτάσει, όχι μόνο τα 100 -και να 'μαστε όλοι καλά να συνεορτάσουμε τότε μαζί του-, αλλά τα 1000 χρόνια του, απολαμβάνοντας την κοινωνική αναγνώριση που αξίζει στον Προσκοπισμό ως μια βαθύτατα πολιτική κίνηση.

Σας ευχαριστώ.

Αρχείο σε μορφή Acrobat Reader 4.0

Αρχείο σε μορφή Acrobat Reader 4.0
Αρχείο σε μορφή Word 97 Αρχείο σε μορφή Word 97